Lijst van Nederlandse rampen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dit is een chronologische lijst met rampen op Nederlands grondgebied. Rampen buiten Nederland met Nederlandse dodelijke slachtoffers worden apart behandeld. Onder het kopje Zie ook zijn verwante lijsten te vinden die specifiek natuurrampen, watersnoodrampen of rampen in andere landen behandelen. Rampzalige gebeurtenissen die door menselijk handelen veroorzaakt of in stand gehouden worden, zijn alleen opgenomen als de ramp een onvoorzien en onbedoeld gevolg van dat handelen is. Daarom zijn bijvoorbeeld de Hongerwinter en de schietpartij in Alphen aan den Rijn niet opgenomen, maar de cafébrand in Volendam wel.

Definitie volgens de Nederlandse wet[bewerken]

De Nederlandse Wet veiligheidsregio's en Veiligheidswet BES stellen dat een ramp een zwaar ongeval of een andere gebeurtenis is die aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • Het leven en de gezondheid van veel personen, het milieu of grote materiële belangen zijn in ernstige mate geschaad of worden bedreigd.
  • Er is een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende disciplines vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken.

In deze lijst zijn alleen gebeurtenissen opgenomen waarbij vijf of meer doden zijn gevallen waarbij geen verwantschap tussen de doden bestond en gebeurtenissen waarbij er sprake is van een zeer groot effectgebied (minimaal de grootte van een gemeente). De coördinatie tussen de hulpdiensten moet duidelijk grootschaliger zijn dan bij een regulier incident.

Door de overheidsinstanties die betrokken zijn bij de rampenbestrijding wordt bij een ramp het opschalingsniveau GRIP 3 of GRIP 4 afgekondigd. Dit wil echter niet zeggen dat bij iedere afkondiging van GRIP 3 of 4 er sprake is van een ramp.

voor 1200[bewerken]

13e eeuw[bewerken]

14e eeuw[bewerken]

15e eeuw[bewerken]

16e eeuw[bewerken]

17e eeuw[bewerken]

18e eeuw[bewerken]

1700-1709[bewerken]

1710-1719[bewerken]

  • 1711
    • 26 juni - Er ontstaat brand in de molen van Hinsberg binnen de stadsmuren van Roermond. 30 huizen en het klooster der Penitenten branden af. Er komen zes mensen om het leven.[19]
  • 1717
    • 25 december - Kerstvloed in de provincie Groningen, 2.276 doden. Dorpen die direct achter de zeedijk liggen worden bijna volledig weggevaagd. In Uithuizermeeden vielen 208 doden, Leens 182, Pieterburen 172 en Kloosterburen 178.[20]

1720-1729[bewerken]

  • 1724
    • 13 maart - Op de kust van Terschelling vergaat een klein vrachtschip met 10 mensen (7 mannen en 3 vrouwen) aan boord.[21]
  • 1724
    • 4 december - Door zware storm vergaan op zee vele tientallen schepen. Ook op de rede van Amsterdam vergaat een aantal schepen, waarbij veel mensen verdrinken.[22]

1730-1739[bewerken]

1740-1749[bewerken]

  • 1740
    • 23 december/24 december - Watersnood in het rivierengebied. De Lekdijk tussen Ameide en Lexmond breekt door, waardoor de Vijfherenlanden onderlopen. Ook in de Betuwe, de Tielerwaard, de Alblasserwaard en het land van Heusden en Altena breken de dijken door en komt het land onder water te staan. Ten minste 8 mensen verdrinken.[23]
  • 1742
    • 8 februari - Het korrelhuis van een kruitmolen in Delft explodeert, waardoor 8 gebouwen verwoest worden. 5 werknemers komen om het leven.
  • 1748
    • 28 juni - Na het Pachtersoproer te Amsterdam worden 3 mensen opgehangen. Er ontstaat een enorm gedrang onder de menigte kijkers. 108 mensen worden doodgedrukt of verdrinken in de grachten.[24]
  • 1749
    • 1 februari - Bij Egmond slaat een sloep om, op weg naar een Brits vrachtschip. Zes opvarenden verdrinken.[25]

1750-1759[bewerken]

1760-1769[bewerken]

1770-1779[bewerken]

1780-1789[bewerken]

1790-1799[bewerken]

  • 1790
    • 27 november - In de nacht van 26 op 27 november vergaat bij De Koog de Negotie. Het schip breekt in stukken. 238 doden.
  • 1793
    • 15 maart - Aan boord van 's Lands hulk Dwinger breekt in het Vlie een ernstige brand uit, waarbij het schip vergaat. Bij deze ramp verliest bijna de helft van de circa 140 opvarenden het leven.
  • 1799
    • 7 februari - Dijkdoorbaak bij het dorpje Doornik tussen Bemmel en Lent. Daarbij gaan alle achttien huizen en de kerk verloren. 17 mensen verdrinken. Het dorpje wordt nooit meer opgebouwd.
    • 25 mei - Een Frans schip strandt bij Noordwijk. De bemanning probeert per sloep het schip te verlaten, maar verdrinkt. 5 doden.
    • 9 oktober - Het Engelse schip La Lutine vergaat met een lading goud nabij Vlieland. 269 opvarenden komen om.
    • 10 november - Het fregat De Valk vergaat bij Ameland. Een van de grootste scheepsrampen uit de Nederlandse geschiedenis. 419 doden.

19e eeuw[bewerken]

1800-1809[bewerken]

  • 1802
    • 27 oktober - Op het eiland Schouwen vergaat het schip Sint Joseph. 13 opvarenden komen om.
  • 1807
    • 12 januari - Leidse buskruitramp, 151 doden en circa 2.000 gewonden. Circa 220 woningen worden compleet verwoest of onbewoonbaar verklaard.
    • 30 september - De Bataafse kanonneergalei Noodweer vergaat tijdens een zware storm met 35 opvarenden op de Waddenzee voor de kust van het Bildt.
  • 1808
    • 15 januari - Stormvloed veroorzaakt overstromingen in Nederland en Vlaanderen. De binnenstad van Vlissingen loopt onder water. 31 doden.[41] Elders langs de Westerschelde verdrinken nog eens 21 personen.
  • 1809
    • 29 januari - Watersnood van 1809. Door het ontstaan van ijsdammen in de rivieren steeg het waterpeil snel, met dijkdoorbraken als gevolg. ca. 275 doden. 1.000 woningen worden verwoest.
    • 13 augustus - Bombardement van Vlissingen door Britse troepen. 335 doden.
    • 16 augustus - Kustbatterij Margarethapolder te Terneuzen beschoten door Brits fregat. 23 doden.

1810-1819[bewerken]

  • 1810
  • 1811
    • 24 december - Van een Britse konvooi lopen tijdens een storm de HMS Hero en het troepenschip Archimedes op de Haaksgronden bij Texel. Beide schepen vergaan, waarbij slechts 12 van de 530 opvarenden van de Hero gered kunnen worden. De opvarenden van de Archimedes worden wel gered.
  • 1812
    • 30 januari - Het Britse fregat Manilla strandt op de Haaksgronden bij Texel. De Britten verlaten het schip en steken het in brand. Bij een explosie ten gevolge hiervan komen 12 matrozen om het leven.
  • 1814
  • 1817
    • 14 april - Een veerschip kapseist door harde wind bij Sleeuwijk. Van de 22 passagiers komen er 12 om het leven.
  • 1819
    • 10 januari - Bij het binnenvaren van de haven van Medemblik komt het schip Carolina door ijsgang in de problemen. 9 opvarenden verdrinken.

1820-1829[bewerken]

  • 1820
  • 1821
    • 26 oktober - Een Scheveningse vissersschuit zinkt na een aanvaring bij kust van Goeree. 6 doden.
  • 1824
    • 14 oktober - Stranding van de Vreede bij Huisduinen. Bij de redding komen 6 redders en 3 opvarenden om het leven.
  • 1825
    • 3 februari - Stormvloed van 1825 in Groningen, Friesland en Noordwest-Overijssel, 379 doden waarvan 305 in Overijssel. Op Schokland verdrinken 13 personen.
    • 17 juni - 20 boerenknechten steken in een kleine schuit over naar Kampereiland. De schuit zinkt en 17 man verdrinken.[42]
    • 1 oktober - Door het breken van de grote mast op een vissersschip uit Middelharnis komen 11 van de 13 bemanningsleden om. Slechts schipper Jacob Bree en een scheepsjongen overleven de ramp.
    • 25 oktober - Het vissersschip Willem I terugkerend vanaf Groenland vergaat nabij Texel. 30 doden.[43]
  • 1827
    • 12 januari - Explosie in kruitmolen aan het Schie te Rotterdam, 5 doden.[44]
    • 16 januari - Ramp met het troepentransportschip Zr. Ms. Wassenaar bij Egmond, kort na vertrek van de rede van Texel. Van de circa 280 opvarenden komen er 23 om het leven.[45]
    • 1 maart - Schipbreuk van de bark Java Paket bij Westkapelle. De 29 opvarenden komen om het leven, alleen de loods overleeft de ramp.[46]
    • 17 maart - Door storm breken enkele dijken door in het rivierengebied. Te Vuren en Herwijnen worden in totaal ruim 110 woningen verwoest. 8 mensen komen in deze storm om het leven door het rivierwater.
  • 1828
    • 5 maart - Het vissersschip Catharina Elisabeth uit Middelharnis vergaat voor de kust van Egmond, 12 doden.[47]

1830-1839[bewerken]

  • 1831
    • 19 maart - Het kruitmagazijn Stoelemat in Bergen op Zoom explodeert. 19 doden en 41 gewonden.
    • 25 november - Op de Lek bij Vianen zinkt een veerschip met soldaten die onderweg zijn naar België. 7 doden.
  • 1833
    • 12 februari - Nabij Jutphaas rijdt een huifkar met daarin 12 personen bij een brug het water in. 5 doden.[48]
    • 15 februari - Te Grave zinkt op de Maas een vissersbootje dat enkele personen over de rivier zet. 9 doden.
    • 11 juni - Grote veenbranden bij Zevenhuizen. 4 personen komen om en er gaan 89 huizen in vlammen op. Bij Wedde komt 1 jong meisje om het leven.[49]
    • 18 juni - Bij Hoek van Holland vergaat een vissersvaartuig, waarna 5 vissers jammerlijk verdrinken.
  • 1834
  • 1835
  • 1836
    • 26 december - Zware storm over Holland. Te Amsterdam stortten 13 huizen en een herberg in en vergaan 15 schepen. Vijf mensen komen om.
  • 1837
    • 24 februari - Dijkdoorbraak bij Dussen, 12 doden. De polder Jannezand stroomt vol, waarbij 5 mensen verdrinken. Een huis langs de buitendijk zakt in de rivier waarbij een weduwe met haar 6 kinderen verdrinkt.[33]
    • 17 november - De marktschuit van Bokhoven naar 's-Hertogenbosch zinkt op de Dieze. 14 vrouwen en één man verdronken in het koude water.[52]
    • 28 december - Zeer grote brand in de Warmoesstraat te Amsterdam. Verschillende panden branden uit, waarbij in totaal 6 doden vallen.
  • 1838
    • 18 oktober - Vergaan van het Amsterdamse beurtschip nabij de haven van Harlingen, waarbij 17 personen verdrinken. De Groenlandse sloep (reddingboot) van Huisduinen slaat om tijdens een reddingsactie, waarbij 6 opvarenden verdrinken.

1840-1849[bewerken]

1850-1859[bewerken]

1860-1869[bewerken]

1870-1879[bewerken]

  • 1872
    • 13 november - De sloep Middelharnis vergaat met 12 opvarenden in de buurt van Terschelling. De Leeuwarder Courant meldt: Vermoedelijk is zij in den nacht tusschen 12 en 13 November overzeild of door een stortzee overvallen.
  • 1874
    • 22 maart - Een zware storm overstroomt de nog in aanleg zijnde Groningse Westpolder, waarbij 13 mensen verdrinken. De loodskotter Eems no. 1 vergaat tijdens deze storm ten noorden van Schiermonnikoog. 5 doden.
    • 1 december - Roeiboot met arbeiders richting Feijenoord wordt op de Maas in Rotterdam overvaren door stoomboot 'De Vooruitgang', van de ca. 35 inzittenden verdrinken er 8.[71]
    • 8 december - Een vissersschip uit Scheveningen vaart op de Noordelijke havenpier van Hoek van Holland en zinkt. 7 doden.
  • 1877
    • 30 januari - Zware storm. De volbeladen stoomboot Willem III van Stavoren naar Sneek vergaat op de Fluessen bij Heeg (Friesland). 14 opvarenden komen om het leven. De Westpolder overstroomt opnieuw waarbij ook 14 mensen verdrinken. In de Reiderpolder B verdrinken 37 mensen (2 Nederlanders en 35 Duitsers). Op zee komen bij drie scheepsrampen 31 mensen om het leven.
    • 31 januari - Bij de Stormvloed van 1877 overstromen in Groningen de Westpolder en Reiderwolderpolder, totaal zijn er 51 doden.
    • 31 december - Loodskotter Texel nr. 8 vergaat tijdens een storm dicht onder de kust tussen Camperduin en Egmond aan Zee. 9 doden.
  • 1879

1880-1889[bewerken]

1890-1899[bewerken]

20e eeuw[bewerken]

1900-1909[bewerken]

1910-1919[bewerken]

  • 1910
  • 1911
    • 10 juli - Brand in twaalf panden op de Dam te Zaandam, 6 doden.
    • 9 augustus - Explosie in stoomketel op lijndienstboot Gutenberg Rotterdam, 5 doden.
    • 30 september - Septemberstorm van 1911. Veel schepen vergaan, ten minste 51 doden.
  • 1912
  • 1913
  • 1914
  • 1915
    • 19 januari - Op de Hr. Ms. Triton explodeert een mijn tijdens het opruimen van een mijnversperring in de Westerschelde, 5 doden.
    • 2 maart - Een aangespoelde zeemijn ontploft bij de haveningang van Zierikzee, waardoor 5 inwoners van dit stadje worden gedood.
    • 10 april - De sleepboot "Engineering" wordt in de Rotterdamse haven overvaren door het ss Tjisondari, alle vijf opvarenden verdrinken.[98]
    • 4 juni - De vissersvloot van IJmuiden lijdt een zwaar verlies. 4 vissersschepen (IJM 156, IJM 186, IJM 193 en IJM 215) lopen in de Noordzee op mijnen. Alle opvarenden komen hierbij om het leven.
    • 26 juni - De Katwijkse logger KW 147 wordt op de Noordzee in dichte mist overvaren door de Britse kruiser HMS Princess Royal, 10 van de 14 opvarenden komen om.
  • 1916
    • 13 en 14 januari - Watersnood op Marken, 19 doden. Bij scheepsrampen op de Noordzee komen nog eens 32 mensen om.
    • 24 juli - Het vrachtschip SS Maas bij het lichtschip Noordhinder op een Duitse mijn. Het schip zinkt binnen twee minuten, waarbij 10 bemanningsleden om het leven komen.
    • 31 juli - De Zeeuwse veerboot Koningin Wilhelmina zinkt, 7 mensen komen om het leven.
    • 23 september - De Stoomtrawler Burgemeester Vening Meinesz (IJM 97) vergaat. De gehele bemanning van 18 man komt om.[99]
    • 14 oktober - De IJM 290 strandt tijdens een storm op de Vliehors. De 15 koppige bemanning komt om het leven wanneer de eigen sloep om slaat.
  • 1917
  • 1918
    • 15 januari - Het vrachtschip SS Westpolder loopt op een zeemijn 60 zeemijl ten noordwesten van Hoek van Holland en zinkt hierna, 6 doden.
    • 12 februari - Vissersschip Julia (IJM 63) vergaat, vermoedelijk door een zeemijn, 7 doden.
    • 13 februari - De zeillogger Anna (IJM 253) loopt op een zeemijn, 7 doden.
    • 15 februari - Stoomloodsvaartuig 14 loopt in de Westerschelde op een mijn, waarbij 8 opvarenden omkomen. Gelijktijdig explodeert door dezelfde mijn ook de ARM 16, waarbij 3 vissers omkomen.
    • 2 mei - De Frans Naerebout loopt nabij Terschelling op een mijn en zinkt. 10 van de 19 bemanningsleden komen hierbij om het leven.
    • 22 juni - De KW 108 vergaat op de Noordzee tijdens het vissen als gevolg van een mijnexplosie, 6 doden.
    • 14 juli - SCH 442 Jeanne Engeline loopt op een mijn, 13 doden.
    • 20 augustus - Vertrek vanuit Rotterdam van de Martha met bestemming Helsinki. Sindsdien wordt het schip vermist. Slechts twee reddingssloepen zullen later aanspoelen, 10 doden.
    • 13 september - Treinramp bij Weesp, 41 doden en 42 gewonden. De grootste treinramp in de Nederlandse geschiedenis tot 1962.
    • 24 december - De IJM 416 vergaat tijdens een storm nabij de Terschellingerbank. Hierbij komen de 11 bemanningsleden om het leven.
  • 1919
    • 15 maart - Het schip IJsselhaven loopt in de Noordzee op een mijn, 9 doden.
    • 7 september - SCH 137 Geertruida loopt op een mijn, 18 doden.
    • 9 november - Het SS Zaan zinkt ten noorden van Terschelling na een mijnexplosie, 24 bemanningsleden en 2 passagiers komen om het leven.
    • 29 november - De KW 85 zinkt na een mijnexplosie op de Noordzee, 9 van de 14 bemanningsleden komen om het leven.

1920-1929[bewerken]

1930-1939[bewerken]

1940-1949[bewerken]

1950-1959[bewerken]

  • 1950
  • 1951
    • 9 februari - Brandweerauto rijdt water in wegens de walmende rook van een oliebrand in de Koningin Wilhelminahaven te Vlaardingen, 5 doden en 2 gewonden, allen brandweerlieden.[161]
  • 1952
  • 1953
    • 1 februari - Watersnood in Zeeland, delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant, 1.836 doden, waarvan 865 in Zeeland, 677 in Zuid-Holland, 247 in Noord-Brabant en 6 in Noord-Holland (Texel). ca. 100.000 mensen verliezen hun huis en bezittingen.
    • 23 augustus - Vrachtwagen rijdt Overijssels Kanaal in bij Raalte, 5 doden, onder wie 4 kinderen.[163]
    • 6 december - Een foute inhaalmanoeuvre in de mist veroorzaakt een frontale botsing tussen twee personenauto's bij Hardinxveld, 5 doden en 4 gewonden.[164][165]
  • 1954
    • 5 januari - De sleepboot Argus komt in aanvaring met een Duits vrachtschip op de Nieuwe Waterweg. Alle 6 opvarenden komen om het leven.
    • 9 februari - Gasslang raakt los in woonhuis in Arnhem, 5 doden door verstikking.[166][167]
    • 25 mei - Bus met bruiloftsgangers wordt op onbewaakte spoorwegovergang bij Zandbulten gegrepen door een trein, 6 doden en ca. 20 gewonden.[168][169]
    • 14 augustus - Op de rijksweg Nijmegen - Venlo schuift tussen Bergen en Afferden een personenwagen onder een langzaam rijdende vrachtwagen, 7 doden en 3 gewonden.[170]
    • 23 augustus - Vliegtuigcrash in zee nabij Bergen, 21 doden
    • 29 september - Autobusongeluk in Valkenburg, waarbij een Belgische toeristenbus met defecte remmen zich aan de voet van de Cauberg in de gevel van een restaurant boort, 19 doden, 7 zwaargewonden.
    • 8 oktober - 2 vissersschepen vergaan in zware storm: De Urker UK 174 Hendrika en de Helderse HD 8 De Jonge Jochem met ieder 5 opvarenden. Ook de schipper van de UK 60 en de bootsman van de Rijnstroom komen om het leven in de storm.
    • 13 oktober - Treinongeval bij Elst, 6 doden en 11 gewonden.
    • 22 december - Het Belgische stoomschip Henri Deweert uit Oostende vergaat nabij Texel, 19 doden
  • 1955
    • 31 december - Bij het storten van een vloer in een granuleertoren van de ureumfabriek op het Stikstofbindingsbedrijf (S.B.B.) in Geleen bezweek de bekisting en vielen 11 arbeiders 35 meter naar beneden, 9 doden en 2 zwaar gewonden.
  • 1956
    • 10 januari - De Noorse kustvaarder Sirabuen wordt in dichte mist voor de kust van Den Helder overvaren door het Braziliaanse schip Loide Venezuela, 7 van de 8 opvarenden verdrinken.[171]
    • 12 november - Overvolle als taxi gebruikte huurauto geeft geen voorrang aan militaire truck bij Volkel, 6 doden en 2 gewonden.[172]
  • 1957
  • 1958
    • 7 januari - De coaster Capella vergaat noordelijk van Terschelling, 9 doden.[173]
    • 3 maart - In de Staatsmijn Maurits breekt een pijler waardoor gesteente naar beneden komt, 7 mijnwerkers komen hierbij om het leven.
    • 25 oktober - Door mechanisch defect onbestuurbaar geraakte vrachtwagen raakt een personenauto op de tegenoverliggende rijbaan op de rijksweg bij Delft, 5 doden en 1 gewonde.[174]
  • 1959
    • 19 april - Een man en zijn vijf neefjes komen in Wamel om als de auto waar ze in zitten op zijn kop in het water belandt, na op een kruising geen voorrang te hebben gekregen van een andere personenauto.[175]

1960-1969[bewerken]

1970-1979[bewerken]

1980-1989[bewerken]

1990-1999[bewerken]

21e eeuw[bewerken]

2000-2009[bewerken]

2010-heden[bewerken]

  • 2012
    • 5 februari - Twee auto's belanden op de A35 bij Bornerbroek door een botsing na een invoegfout van een van hen in het water, 6 doden.[266]
    • 5 december - Aanvaring tussen de Baltic Ace en de Corvus J op circa 65 kilometer uit de kust bij Ouddorp waarop de Baltic Ace snel zinkt. 11 doden, waarvan 2 nog altijd vermist zijn, 13 opvarenden worden uit zee gered.[267]

Rampen buiten Nederland met Nederlandse dodelijke slachtoffers[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Lijst van rampen buiten Nederland met Nederlandse dodelijke slachtoffers voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Zie ook[bewerken]