Portaal:Amsterdam
Amsterdam is sinds 1808 de hoofdstad van Nederland en vanaf 1815 de hoofdstad van het Koninkrijk der Nederlanden. De stad ligt aan het IJ, het Noordzeekanaal en de monding van de Amstel in de gelijknamige gemeente Amsterdam in de provincie Noord-Holland. De gemeente Amsterdam is in Nederland de gemeente met de meeste inwoners (918.117 op 1 januari 2023).
Amsterdam dankt zijn naam aan de ligging bij een in de 13e eeuw aangelegde dam in de Amstel. De stad wordt in het Amsterdams dialect ook Mokum genoemd, een bijnaam afkomstig uit het Jiddisch. De plaats kreeg kort na 1300 stadsrechten, werd in 1345 door het Mirakel van Amsterdam een pelgrimsoord en was in de Gouden Eeuw een van de belangrijkste haven- en handelssteden ter wereld. Een toestroom van buitenlanders uit vooral de Zuidelijke Nederlanden, Duitsland en de Scandinavische landen leidde vanaf het eind van de 16e eeuw tot stadsuitbreidingen, waaronder de laatste grachten van de verdedigingswerken die bekendstaan als de grachtengordel en in 2010 werd toegevoegd aan de Werelderfgoedlijst.
Beroemde bezienswaardigheden in Amsterdam zijn de grachtengordel, het Rijksmuseum – bekend om de rijke collectie aan schilderkunst uit de Gouden Eeuw, het Van Gogh Museum en het Anne Frank Huis. Ook de Wallen en de coffeeshops zijn Amsterdamse trekpleisters. Amsterdam telt twee universiteiten en meerdere hogescholen.
- Grachtengordel en binnenstad
- De Oude Kerk

De Admiraliteit van Amsterdam was het grootste van de vijf Nederlandse admiraliteiten ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Het beleid van de verschillende Admiraliteiten werd in sterke mate beïnvloed door gewestelijke belangen. Ieder gewest probeerde zo veel mogelijk handel naar zich toe te trekken en een oogje toe te knijpen bij overtreding van de regels. Vooral de Admiraliteit in Amsterdam was actief in het aanhouden van schepen. Inkomsten door plundering of buit droogde op in de achttiende eeuw. Lees verder >>>

Anne Frank, voluit: Annelies Marie Frank (Frankfurt am Main, 12 juni 1929 – Bergen-Belsen, begin maart 1945) was een uit Duitsland afkomstig Joods meisje dat tijdens de Tweede Wereldoorlog was ondergedoken in Amsterdam. Zij en haar oudere zus Margot overleden aan uitputting en/of tyfus in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Het dagboek dat zij tijdens haar onderduik bijhield is postuum gepubliceerd, vertaald in vele talen en is een bijzonder populair boek geworden. Lees verder >>>
- Amsterdam
- Afbeelding op Commons
- Dialect Amsterdams
- Archief in Amsterdam
- Bouwwerk in Amsterdam
- Burgemeester van Amsterdam
- Cultuur van Amsterdam
- Economie van Amsterdam
- Evenement van Amsterdam
- Geografie van Amsterdam
- Geschiedenis van Amsterdam
- Gracht in Amsterdam
- Markt in Amsterdam
- Monument in Amsterdam
- Museum in Amsterdam
- Muziek in Amsterdam
- Onderwijs in Amsterdam
- Park in Amsterdam
- Politiek in Amsterdam
- Recreatie in Amsterdam
- Religie in Amsterdam
- Restaurant in Amsterdam
- Schiphol
- Sport in Amsterdam
- Stelling van Amsterdam
- Straat in Amsterdam
- Verkeer en vervoer in Amsterdam
- Weg in Amsterdam
- Wijk in Amsterdam
- Zorg in Amsterdam
Hoofdartikelen
[brontekst bewerken]- 1000 - De ontginning van de veenwoestenij in het Amstelland begint vanuit het Sticht Utrecht.
- 1275 - Graaf Floris V verleent tolvrijheid; oudste schriftelijke vermelding.
- 1306 - Amsterdam verkrijgt stadsrechten.
- 1345 - Mirakel van Amsterdam, de stad wordt bedevaartsoord.
- 1452 - Door een Stadsbrand gaat tweederde van de stad in vlammen op.
- 1570 - Amsterdam telt nog geen 30.000 inwoners.
- 1578 - Amsterdam sluit zich aan tegen de opstand tegen de Spanjaarden (Alteratie).
- 1585 - Grote immigratie vanuit Antwerpen zorgt voor explosieve economische groei.
- 1586 - De Admiraliteit van Amsterdam wordt opgericht.
- 1612 - Begin van de aanleg van de Grachtengordel.
- 1622 - Amsterdam telt ongeveer 100.000 inwoners.
- 1655 - Het nieuwe Stadhuis (sinds 1808 Paleis op de Dam) wordt geopend.
- 1700 - Amsterdam telt ongeveer 200.000 inwoners.
- 1795 - De Admiraliteit van Amsterdam wordt opgeheven.
- 1808 - Amsterdam wordt hoofdstad van Nederland.
- 1815 - Amsterdam telt ongeveer 140.000 inwoners.
- 1825 - Het Noord-Hollandsch Kanaal maakt verbinding met Den Helder.
- 1838 - opening Magistra Artis natura
- 1839 - De eerste trein vertrekt naar Haarlem.
- 1845 - Opening Beurs van Zocher
- 1848 - Glazenwassersoproer
- 1850 - Amsterdam telt ongeveer 250.000 inwoners.
- 1859 - Start bouw Paleis voor Volksvlijt
- 1865 - Opening Vondelpark naar een ontwerp van onder meer Louis Paul Zocher
- 1872 - ingebruikname Oranjesluizen bij Schellingwoude; Amsterdam en het IJ worden afgesloten van de Zuiderzee.
- 1876 - Het Noordzeekanaal maakt een directe verbinding met de Noordzee.
- 1886 - Het palingoproer in de Jordaan
- 1889 - Het Centraal Station wordt geopend.
- 1895 - Annexatie grote delen gemeente Nieuwer-Amstel die uitbreiding buiten de traditionele vestinggracht mogelijk maakt.
- 1900 - Amsterdam telt ongeveer 510.000 inwoners.
- 1916 - De eerste vliegtuigen landen op Schiphol.
- 1917 - Plan Zuid wordt aangenomen, grote uitbreiding volgens ontwerp van H.P. Berlage.
- 1921 - Door annexatie van randgemeenten (Ransdorp, Schellingwoude, Durgerdam, Zunderdorp, Nieuwendam, Buiksloot, Holysloot) ten noorden van Amsterdam wordt de oppervlakte vier keer zo groot.
- 1929 - Amsterdam telt ongeveer 750.000 inwoners.
- 1938 - De eerste autosnelweg (Rijksweg 4) naar Amsterdam wordt geopend.
- 1942 - Door deportatie verliest Amsterdam vrijwel zijn gehele Joodse bevolking en een belangrijk deel van haar identiteit
- 1945 - Hongerwinter, duizenden Amsterdammers verhongeren.
- 1951 - Start van de bouw van de Westelijke Tuinsteden.
- 1958 - opening Amsterdamse en Schellingwouderbruggen, de eerste vaste oever verbinding met Amsterdam Noord
- 1967 - Het nieuwe Schiphol Centrum wordt geopend.
- 1967 - opening IJtunnel
- 1975 - Amsterdam viert het 700-jarige bestaan.
- 1992 - De Bijlmerramp, een vliegtuig stort neer op flatgebouwen in de Bijlmer.
- 2015 - 1 januari - Amsterdam telt 821.926 inwoners en 177 nationaliteiten.
- 2025 - Amsterdam viert het 750-jarige bestaan.
Meewerken
Nieuwe artikelen over Amsterdam
- Algemeen
Rozengracht 33 · Rozengracht 37 · Rozengracht 15 · Marcanti College · Polanentheater · Amsterdam Roots Festival · Geert Groote College · Oostenburgerpark · Podium Mozaïek · Nova College · Cinecenter · Filmhuis Cavia · Vredenburgh · De Halve Wereld · Boven IJ Ziekenhuis · Sint Lucas Andreas Ziekenhuis · The Movies · Beurs van Zocher · Nelson Mandelapark · Wereldtentoonstelling van 1883
- Personen
...
Bernard Nieuwentijt College (web) · Jordaan Festival (web) · Media College Amsterdam (web) · Open Schoolgemeenschap Bijlmer (OSB) - (web) · RAI theater (web) · Zaal 100 (web)
Artikelen over Amsterdam die beter kunnen of beginnetjes.
| Steden: | Amsterdam · Weesp |
| Dorpen (woonplaats Amsterdam): | Buiksloot · Durgerdam · Holysloot · Nieuwendam · Oud Osdorp · Ransdorp · Ruigoord · Schellingwoude · Sloten · Sloterdijk · Zunderdorp |
| Dorp (woonplaats Weesp): | Driemond |
| Buurtschappen (woonplaats Amsterdam): | 't Nopeind · Het Schouw (deels) |
| Buurtschappen (woonplaats Weesp): | Horn · Uitermeer |
Buiksloot · Diemen · Haarlemmerliede · Landsmeer · Nieuwendam · Nieuwer-Amstel · Oostzaan · Ouder Amstel · Ransdorp · Sloten · Watergraafsmeer · Weesp · Weesperkarspel · Westzaan · Zaandam
Abberdaan · Admiralenbuurt · Amstel III · Amsteldorp · Amstelkwartier · Andreas Ensemble · Apollobuurt · ArenAPoort · Bajeskwartier · Banne Buiksloot · Bedrijventerrein Sloterdijk · Bellamybuurt · Betondorp · Bijlmer · Binnenstad · Bloemenbuurt · Borgerbuurt · Borneo · Bos en Lommer · Buiksloot · Buiksloterham · Buikslotermeer · Buiteneiland · Buitenveldert · Bullewijk · Burgwallen Oude Zijde · Burgwallen Nieuwe Zijde · Centrum Amsterdam Noord · Centrumeiland · Chassébuurt · Chinatown · Cremerbuurt (Amsterdam) · Cruquius · Czaar Peterbuurt · Da Costabuurt · Dapperbuurt · De Aker · De Baarsjes · De Bongerd · De Eendracht · De Heining · De Krommert · De 9 Straatjes · De Omval · De Pijp · Diamantbuurt · Driemond · Disteldorp · Dubbele Buurt · Duivelseiland · Duvelshoek · Elzenhagen · Erasmusparkbuurt · Floradorp · Frederik Hendrikbuurt · Funenpark · Gaasperdam · Gein · Geuzenveld · Gibraltarbuurt · Gouden Reael · Gulden Winckelbuurt · Grachtengordel · Haarlemmerbuurt · Hallenkwartier · Haven-Stad · Haveneiland · Havenstraatterrein · Helmersbuurt · Het Funen · Holendrecht · Hoofddorppleinbuurt · Houthaven · IJ-oevers · IJburg · IJdock · IJplein · Indische Buurt · Jan Maijenbuurt · Java-eiland · Jeruzalem · Jeugdland ·Jodenbuurt · Jordaan · Julianapark · Kadijken · Kadoelen · Kattenburg · Kinkerbuurt · KNSM-eiland · Kolenkitbuurt · Kop van Jut · Van der Kunbuurt · Laan van Spartaan · Landlust · Landstrekenbuurt · Lastage · Leidsebuurt · Lutkemeer · Marathonbuurt · Marineterrein · Marken · Marktkwartier · Medisch Centrum Slotervaart · Mercatorbuurt · Middelveldsche Akerpolder · Molenwijk · Museumkwartier · Nellestein · Nieuw Sloten · Amsterdam Nieuw-West · Nieuwe Pijp · Nieuwendam · Nieuwendammerdijk en Buiksloterdijk · Nieuwendammerham · Nieuwezijde · Noorderhof · Noordoever Sloterplas · Noordse Bos · Olympisch Kwartier · Omval · Ookmeer · Oostelijk Havengebied · Oostelijke Eilanden · Oostelijke Handelskade · Oostenburg · Oosterdokseiland · Oosterparkbuurt · Oostoever Sloterplas · Oostpoort · Oostzanerwerf · Osdorp · Oud Osdorp · Oud-Oost · Oud-West · Oud-Zuid · Oude Pijp · Oudezijde · Overamstel · Overhoeks · Overtoombuurt · Overtoomse Buurt · Overtoomse Veld · Park Haagseweg · Park de Meer · Plan van Gool · Plan West · Plan Zuid · Planciusbuurt · Plantagebuurt · Postjesbuurt · Prinses Irenebuurt · Rapenburg · Reigersbos · Riekerpolder · Rieteilanden · Rietlanden · Rivierenbuurt · Robert Scottbuurt · Roeterseiland · Ruigoord · Schinkel (bedrijventerrein) · Schinkelbuurt · Science Park · Sloten · Sloterdijk · Sloterdijk-Centrum · Slotermeer · Slotervaart · Sluisbuurt · Spaarndammerbuurt · Spieringhorn · Sporenburg · Sportheldenbuurt · Staatsliedenbuurt · Stadionbuurt · Steigereiland · Strandeiland · Teleport · Transvaalbuurt · Trompbuurt · Tuindorp Buiksloot · Tuindorp Buiksloterham · Tuindorp Nieuwendam · Tuindorp Oostzaan · Tuttifruttidorp · Van Tijenbuurt · Uilenburg · Universiteitskwartier · Valkenburg · Van der Kunbuurt · Van der Pekbuurt · Van Lennepbuurt · Venserpolder · Vlooienburg · Vogelbuurt · Vogeldorp · Vogeltjeswei · Volewijck · Vondelparkbuurt · Vrije Geer · Waalseiland · Watergraafsmeer · Waterlandpleinbuurt · Waterwijk · Weesp · Weesperbuurt · Weespertrekvaartbuurt · Weesperzijde · Westelijke Eilanden · Westelijke Tuinsteden · Westerdokseiland · Westerpark · Westpoort · Willemspark · Wittenburg · Zeeburg · Zeeburgereiland · Zeeheldenbuurt · Zuidas · Zuideramstel
Aalsmeer · Amstelveen · Amsterdam · Diemen · Edam-Volendam · Haarlemmermeer · Landsmeer · Oostzaan · Ouder-Amstel · Purmerend · Uithoorn · Waterland · Wormerland · Zaanstad
Lijnen: Huidig:
Metrolijn 50 (Ringlijn) ·
Metrolijn 51 (Ringlijn) ·
Metrolijn 52 (Noord/Zuidlijn) ·
Metrolijn 53 (Gaasperplaslijn) ·
Metrolijn 54 (Geinlijn)
Voormalig:
Metro/sneltramlijn 51 (Amstelveenlijn)
Materieelseries: Huidig (M4 · M5 · M7 · S3) · Voormalig (M1 · M2 · M3 · S1 · S2)
| Huidige tramlijnen: | 1 |
| Voormalige tramlijnen: | 3 |
| Voormalige sneltramlijn: | 51 |
| Museumtramlijnen (EMA): | 20 |
| Tijdelijke tramlijnen in 2026: | 23 |
| Voormalige tijdelijke tramlijnen: | 71 · 72 · 73 · 74 · 75 |
| Voormalige interlokale tramlijnen: | Gooische Tram · Haarlemse Tram · Slotense tram · Sloterdijkse tram · Waterlandse Tram |
Ringweg A10 (Ringweg-West, -Noord / -Oost / -Zuid)
Overige autosnelwegen:
voorheen Muiderstraatweg (A1) ·
Utrechtseweg (A2) ·
Haagseweg (A4) ·
Westrandweg (A5) ·
Coentunnelweg (A8) ·
Gaasperdammerweg (A9)
Stadsroutes:
S100 ·
S101 ·
S102 ·
S103 ·
S104 ·
S105 ·
S106 ·
S107 ·
S108 ·
S109 ·
S110 ·
S111 ·
S112 ·
S113 ·
S114 ·
S115 ·
S116 ·
S117 ·
S118
Overige wegen:
Gooiseweg ·
Haarlemmerweg ·
Nieuwe Leeuwarderweg ·
Nieuwe Utrechtseweg
Knooppunten:
Amstel ·
Coenplein ·
De Nieuwe Meer ·
Holendrecht ·
Watergraafsmeer
Amsterdamsebrug · Beltbrug · Benno Premselabrug · Berlagebrug · Blauwbrug · Coentunnel · Cuyperspassage · Tweede Coentunnel · Diaconessenbrug · Duivendrechtsebrug · Enneüs Heermabrug · Fietstunnel Hempontplein · Van Hallbrug · Hembrug · Hemtunnel · Hogesluis · Hortusbrug · Houtmanspoorbrug (Singelgrachtbrug) · IJ-tunnel · Jan van Galenbrug · Jan Schaeferbrug · Kattenslootbrug · Kinkerbrug · Kortjewantsbrug · Magere Brug · Meeuwenpleinbrug · Michiel de Ruijtertunnel · M.S. Vaz Diasbrug · Nesciobrug · Nieuwe Amstelbrug · Odebrug · Oetewalerbrug · Overtoomse Sluis · Piet Heintunnel · Rotterdammerbrug · Rozenoordbrug · Scharrebiersluis · Schellingwouderbrug · Schinkelbrug · Spaarndammertunnel · Théophile de Bockbrug · Torontobrug · Utrechtsebrug · Westerkeersluis · Wiegbrug · Willemsbrug (Singelgracht) · Zeeburgerbrug · Zeeburgertunnel · Zeilbrug
| Subportalen van Nederland |
|---|
|